City break w Edynburgu: zamki, whisky i Festiwal Fringe

Edynburg jest miastem, które trudno opisać jednym słowem. Majestatyczny, tajemniczy, inspirujący – każde z tych określeń oddaje tylko część jego charakteru. Szkocka stolica rozciąga się na wzgórzach uformowanych przez prehistoryczne wulkany, a jej panorama, zdominowana przez potężny zamek, zapiera dech w piersiach o każdej porze roku. Niezależnie od tego, czy przyjeżdżasz tu na długi weekend, czy na kilka dni, miasto zawsze ma coś nowego do zaoferowania.

Edynburg w pigułce – dlaczego warto?

Edynburg jest miastem wyjątkowym pod wieloma względami. Jako stolica Szkocji łączy w sobie bogatą historię sięgającą ponad tysiąca lat z dynamiczną, nowoczesną kulturą. Old Town (Stare Miasto) i New Town (Nowe Miasto) razem tworzą jeden z najpiękniejszych miejskich krajobrazów w Europie i od 1995 roku figurują na liście UNESCO jako Światowe Dziedzictwo Ludzkości.

Miasto jest stosunkowo niewielkie jak na europejską stolicę, co sprawia, że wiele atrakcji można zwiedzić pieszo. Doskonała infrastruktura turystyczna, szeroki wybór restauracji i pubów oraz relatywnie dobra dostępność komunikacyjna z Polski (loty bezpośrednie z Warszawy, Krakowa i Gdańska) czynią Edynburg idealnym celem na city break.

Zamek Edynburski – serce szkockiej historii

Trudno wyobrazić sobie wizytę w Edynburgu bez wejścia na zamek. Zamek Edynburski (Edinburgh Castle) wznosi się na skale wulkanicznej zwanej Castle Rock, górując nad całym miastem z wysokości ponad 130 metrów. To jedna z najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych w całej Wielkiej Brytanii, a jej popularność jest w pełni uzasadniona.

Wewnątrz murów kryje się prawdziwe muzeum szkockiej historii. Można tu zobaczyć:

• Insygnia Królewskie Szkocji – tzw. Honours of Scotland, czyli korona, berło i miecz stanu, uważane za najstarsze koronacyjne regalia w Europie
• Kamień Przeznaczenia (Stone of Destiny) – pradawny blok piaskowca, na którym koronowani byli szkoccy królowie
• Kaplica św. Małgorzaty – najstarszy zachowany budynek w Edynburgu, zbudowany w XII wieku
• Wielkie Działo Mons Meg – gigantyczna bombarda z XV wieku, jeden z symboli zamku

Codziennie o godzinie 13:00 (z wyjątkiem niedziel i niektórych świąt) z zamkowych murów oddawany jest salut armatni – tradycja sięgająca 1861 roku. Warto zaplanować wizytę tak, by być jej świadkiem. Bilety warto kupić z wyprzedzeniem online, szczególnie w sezonie letnim, kiedy kolejki mogą być bardzo długie.

Royal Mile – serce Starego Miasta

Royal Mile to główna arteria Starego Miasta, łącząca Zamek Edynburski z Pałacem Holyroodhouse. Choć nazwa sugeruje milę królewską, trasa ma w rzeczywistości nieco ponad 1,8 km. To jeden z najbardziej charakterystycznych deptak europejskich – wąska, brukowana ulica flankowana kamienicami wznoszącymi się na kilka pięter, z licznymi odgałęzieniami zwanymi „closes" i „wynds", kryje w sobie wiele niespodzianek.

Spacerując Royal Mile, koniecznie zajrzyj do:

• Katedry św. Idziego – głównego kościoła prezbiterianskiego Szkocji, z przepiękną kaplicą Thistle
• Museum of Edinburgh – bezpłatne muzeum prezentujące historię miasta
• Real Mary King's Close – podziemna ulica ukryta pod współczesnymi budynkami, oferująca fascynujące wycieczki w głąb mrocznej historii Edynburga
• Licznych sklepów z whisky, tartanami i innymi szkockimi pamiątkami

Pałac Holyroodhouse i Arthur's Seat

Na wschodnim końcu Royal Mile stoi oficjalna rezydencja królewska w Szkocji – Pałac Holyroodhouse. Choć wygląda skromniej niż można by się spodziewać po siedzibie monarchy, jego historia jest niezwykle barwna. To właśnie tutaj mieszkała i dworzyła Maria Stuart, Królowa Szkotów, a tragiczne wydarzenia z jej życia do dziś przyciągają turystów.

Tuż za pałacem rozciąga się Holyrood Park – miejski park otaczający charakterystyczny wulkaniczny szczyt Arthur's Seat (710 m n.p.m.). Wspinaczka na szczyt zajmuje około 45 minut i nagradza fantastyczną panoramą całego Edynburga i Zatoki Firth of Forth. Wycieczkę warto zaplanować na pogodny dzień – choć trzeba przyznać, że mglisty Edynburg ma swój niepowtarzalny urok.

Whisky – szkocki nektar bogów

Odwiedziny w Edynburgu bez degustacji whisky byłyby jak wyjazd do Paryża bez wieży Eiffla. Szkocja to ojczyzna tej szlachetnej trunek i każdy miłośnik alkoholu powinien to uczciwie docenić.

W samym centrum Starego Miasta przy Royal Mile mieści się The Scotch Whisky Experience – interaktywne muzeum i centrum edukacyjne poświęcone whisky. Znajdziesz tu jedną z największych kolekcji różnych gatunków tej szkockiej whisky na świecie (ponad 3000 butelek!), a przede wszystkim profesjonalne degustacje prowadzone przez ekspertów. To doskonałe miejsce dla początkujących, którzy chcą zrozumieć różnice między regionalymi stylami: Highland, Lowland, Speyside, Islay i Campbeltown.

Jeśli chcesz pójść krok dalej, warto wybrać się na jednodniową wycieczkę do destylarnii. W pobliżu Edynburga działają takie legendarne miejsca jak Glenkinchie Distillery (zaledwie 30 minut jazdy od centrum), a z lotniska Edynburg dobrze skomunikowana jest z regionem Speyside, skąd pochodzi wiele z najbardziej cenionych szkockich single maltów.

Dla tych, którzy wolą miejski klimat, w Edynburgu nie brakuje świetnych barów whisky. Koniecznie odwiedź:

• The Scotsman Hotel Bar – elegancki bar w zabytkowym budynku dawnej siedziby gazety „The Scotsman"
• Whiski Bar & Restaurant – jeden z najpopularniejszych barów whisky w mieście, z setkami pozycji w karcie
• The Devil's Advocate – ukryty w dawnym budynku pompowni, oferujący wyjątkową selekcję trunków

Festiwal Fringe – największy festiwal sztuki na świecie

Jeśli masz możliwość odwiedzenia Edynburga w sierpniu, koniecznie z tego skorzystaj. Właśnie wtedy miasto zamienia się w jeden wielki spektakl podczas Edinburgh Festival Fringe – największego festiwalu artystycznego na świecie. Fringe wywodzi się z 1947 roku, kiedy to kilka grup teatralnych postanowiło towarzyszyć oficjalnemu Edinburgh International Festival, wystawiając swoje spektakle „na marginesie" (ang. fringe – skraj, margines).

Dziś Festiwal Fringe trwa przez trzy tygodnie i gromadzi tysiące artystów z całego świata. W ciągu jednej edycji odbywa się ponad 50 000 przedstawień w ponad 300 miejscach – od profesjonalnych teatrów, przez małe kawiarnie, po ulice i parki. Można tu zobaczyć spektakle teatralne, stand-up comedy, muzykę, taniec, cyrk, operę i znacznie więcej.

Fringe to również niepowtarzalna atmosfera – ulice pełne są artystów wciskających przechodniom ulotki, improwizowanych przedstawień i festiwalowego zgiełku. Bilety na najpopularniejsze spektakle warto rezerwować z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem, ale wiele wydarzeń jest bezpłatnych lub bardzo tanich. Program można znaleźć na oficjalnej stronie festiwalu (edfringe.com).

Warto wiedzieć, że w sierpniu Edynburg odwiedza kilka milionów turystów, co sprawia, że ceny noclegów i loty drastycznie rosną. Jeśli planujesz wizytę w czasie Fringe, rezerwuj wszystko z bardzo dużym wyprzedzeniem.

Inne atrakcje – co jeszcze warto zobaczyć?

Edynburg ma w zanadrzu znacznie więcej niż zamek i whisky. Oto kilka dodatkowych propozycji:

• National Museum of Scotland – jedno z najlepszych bezpłatnych muzeów w Europie, prezentujące historię Szkocji od prehistorii po czasy współczesne. Koniecznie wejdź na dach dla panoramy miasta
• Greyfriars Kirkyard – słynny cmentarz, gdzie spoczywa Greyfriars Bobby – mały terier, który przez 14 lat pilnował grobu swego pana. Cmentarz jest też pełen niezwykłych nagrobków i podobno nawiedzany przez duchy
• Scottish National Gallery – bezpłatna galeria sztuki z imponującą kolekcją malarstwa europejskiego i szkockiego
• Calton Hill – wzgórze z ikonicznymi budowlami, w tym niedokończonym „Partenonem" i Observatory. Doskonały punkt widokowy, szczególnie o zachodzie słońca
• Leith – portowa dzielnica Edynburga, gdzie cumuje HMY Britannia – dawny jacht królewski. Leith ma też świetną scenę restauracyjną
• Victoria Street – urokliwa zakrzywiona uliczka, która podobno zainspirowała J.K. Rowling do stworzenia Ulicy Pokątnej w serii o Harrym Potterze

Praktyczne informacje dla podróżnych

Jak dotrzeć? Edynburg ma własne lotnisko (Edinburgh Airport), z którego latają bezpośrednie połączenia z Polski. Czas lotu z Warszawy to około 2,5 godziny. Z lotniska do centrum można dojechać tramwajem (ok. 30 minut).

Kiedy jechać? Edynburg warto odwiedzać przez cały rok. Lato (czerwiec-sierpień) to szczyt sezonu – najcieplejsza pogoda i Festiwal Fringe, ale też największy tłok i najwyższe ceny. Wiosna i wczesna jesień to kompromis między dobrą pogodą a spokojniejszą atmosferą. Zima ma swój urok, szczególnie w czasie świąt Bożego Narodzenia, gdy w mieście organizowany jest słynny Hogmanay – szkockie obchody Nowego Roku.

Waluta: Funt szterling (GBP). Karty płatnicze akceptowane są niemal wszędzie.

Noclegi: Edynburg oferuje szeroki wybór noclegów – od luksusowych hoteli w zabytkowych kamienicach po przytulne B&B i hostele. Dzielnice Old Town i New Town to najwygodniejsze lokalizacje dla turystów.

Długość pobytu: Na city break idealne są 3-4 dni, które pozwalają zobaczyć główne atrakcje bez pośpiechu. Miłośnicy historii i kultury z łatwością wypełnią nawet tydzień.

Podsumowanie

Edynburg to miasto, które zostaje w sercu na długo po powrocie do domu. Majestatyczny zamek wznoszący się nad brukowanymi uliczkami, aromat dobrej whisky unoszący się w przytulnych pubach, energia Festiwalu Fringe i surowe piękno wzgórz otaczających miasto – to wszystko sprawia, że szkocka stolica jest jednym z tych miejsc, do których chce się wracać. Zaplanuj swój city break w Edynburgu, a na pewno nie będziesz żałować.